Zes kunstenaars ‘stroomopwaarts’ Zuidoosthoek in

Sarah Engelhard en dochter Zoë Gitte Brugman

Zes kunstenaars zijn geselecteerd voor het project Stroomopwaarts, een initiatief van Leonie Castelein en Nieske Ketelaar, vanuit Museum Drachten. Ze verkennen elk vanuit een museum de Zuidoosthoek, het landschap en de geschiedenis. Op 28 mei presenteren zij hun resultaten, elk in een eigen vorm.

Sarah Engelhard verkend het gebied vanuit museum Oold Ark in Makkinga. De fotograaf, illustrator en bioloog staat voor de klas als gastdocent voor Groen Doen. Ze neemt het Shifting Baseline Syndrome als het uitgangspunt van haar onderzoek. Mariene bioloog en visserijdeskundige Daniel Pauly maakte dit fenomeen bekend in de discussie over vangstquota. Zowel vissers als onderzoekers ervaren de populaties zoals ze die kennen van de begin van hun carrière als normaal. ‘Zo’n persoonlijke baseline verandert, en kun je niet voor de wetenschap gebruiken.’

Verhalen

Van generatie op generatie geven mensen verhalen door over het landschap, de flora en fauna. Maar als je geen goede verhalen hebt over hoe het was, heb je een ander uitgangspunt van ‘normaal’, vertelt ze. Ze vindt het interessant hoe mensen veranderingen beleven. Haar overbuurman ‘wordt zenuwachtig van de klimaatverandering. In de winter als het niet vriest, nu als het zo lang warm is en droog blijft…’ De man voelt aan zijn biologische klok dat er iets niet klopt.

Sarah zou het liefst willen dat kinderen de ‘makers’ zijn van haar bijdrage aan Stroomopwaarts. Ze ziet het als haar rol om met vragen iets in gang te zetten: Hoe was het landschap? Hoe is het nu? Hoe kan het worden? Voor kinderen is de huidige toestand een gegeven. ‘Ze horen wel op het nieuws dat het klimaat verandert, maar ze hebben een ander startpunt. Ze ervaren niet lichamelijk dat het niet klopt. Alleen hebben ze straks wel met de gevolgen te maken. Daarom… als niemand je vertelt hoe het was, heb je geen emotionele trigger om er aan te werken.’

Vlechtmuseum

Aan het nationaal Vlechtmuseum in Noordwolde is Inbal Ann Hershtig gekoppeld. Ze wandelt en fietst in de omgeving van het museum, verdiept zich in lokale historie en handwerken, en haalt boeken in de kringloopwinkel in Noordwolde. Cahiers uit de serie Als de dag van gisteren , en een boek over riet. Ze werkt als de Linde, vindt artistiek leider van Stroomopwaarts , Sjoerd Wagenaar. Zelf: ‘I let the landscape guide my movements.’ Het landschap is haar gids.

De tekst gaat verder na de foto

Ze toont een plattegrondje van kronkelende De Linde uit 1923. Er loopt een brede, rechte strook van links naar rechts doorheen. ‘Verbetering van de Linde, 1923’ staat eronder. ‘Verbetering?’, zegt ze. Zo zag men dat in 1923. ‘Nu blijkt dat het water nergens heen kan, werken ze aan herstel van de natuurlijke waterloop.’ Ze vergelijkt het met plaatjes uit Snoeien, wanneer en waar , ook een tweedehandsje. ‘Moet je kijken. Het lijkt wel de Spaanse Inquisitie voor bomen!’ Haar artiestennaam Artisanne is opgebouwd uit drie elementen: artisane, partisane en Anna. Als een moderne jager/verzamelaar verzamelt ze materiaal, foto’s en informatie, waarmee ze de routes van haar tochten illustreert. Ze heeft bladeren geplukt en in een boekenruilkastje gelegd. Een kleine ‘interventie’ van haarzelf. ‘Giving back to nature.’ Zo maakt ze verbindingen tussen haar omgeving en de mensen die er wonen. ‘Want ik maak niet alleen een performance, maar vind participatie minstens zo belangrijk. Engagement is de sleutel.’

Quilt

Sanne van Balen is gekoppeld aan Museum Opsterland in Gorredijk. Zij wil van textiel een nieuwe kaart van het gebied maken. Ze riep mensen op lappen te brengen in haar lievelingskleur, rood. Het resultaat zullen drie quilts zijn. De eerste is de vergroting van een historische kaart, waarop de vervening het gebied tussen Linde en Tjonger in allerlei vakjes verdeelt. Daarna volgt er één op basis van huidige wegenkaarten, en de derde toont een plattegrond van de toekomst.

Landschapskunstenaar Merijn Vrij opereert vanuit Museum Belvédère in Oranjewoud, videokunstenaar Pat van Boeckel vanuit Museum Heerenveen en componist Ilya Ziblat Shay is gekoppeld aan Museum Drachten.

Stroomopwaarts valt onder Arcadia: https://arcadia.frl/projecten/stroomopwaarts/ . In elk van de betrokken musea is een passende expositie ingericht.


Nieuws

menu