Welke maatregelen remmen veenoxidatie af? Proeftuin Bodem van start in Groote Veenpolder

Een initiatiefgroep van boeren uit de Groote Veenpolder gaat aan de slag met onderzoek naar bodemmaatregelen om veenoxidatie te beperken. Het gaat om een proefproject in het kader van de programmalijn ‘Bodem en grondgebruik’, onderdeel van het Veenweideprogramma 2021-2030.

Het veenweidegebied tussen Wolvega en Nijetrijne.

Het veenweidegebied tussen Wolvega en Nijetrijne. FOTO SIEBE SWART

Om op veengrond melkvee te kunnen houden, wordt de grond ontwaterd. Veen heeft de eigenschap dat het gaat oxideren als er zuurstof bij komt . Door oxidatie wordt veen omgezet in onder meer CO-2 en daalt de bodem.

Verhoging grondwaterstand

Het Veenweideprogramma 2021-2030 van provincie en Wetterskip Fryslân, in samenwerking met landbouw, gemeenten, natuur en recreatie, is erop gericht om de veenoxidatie in het Friese veenweidegebied te beperken. Verhoging van de grondwaterstand is één van de maatregelen die hieraan kan bijdragen. Nadeel is dat natte landbouwgrond voor de boer minder goed te bewerken is of dat de koeien minder vaak de wei in kunnen. Ook is het verhogen van grondwaterstand niet altijd mogelijk in gebieden waar grondwater wegtrekt naar lager gelegen gebieden zoals de Noordoostpolder. In het Veenweideprogramma 2021-2030 wordt daarom onderzocht welke bodemmaatregelen de veenoxidatie kunnen afremmen.

Overlagen

De proeftuin start in juli met het overlagen van een aantal percelen. Dit houdt in dat er 20 tot 30 cm zandgrond of klei bovenop de veengrond wordt aangebracht. Hierdoor wordt de veengrond minder aan zuurstof blootgesteld. Hiermee wordt onderzocht of dit de veenoxidatie vermindert. De eerste proefvelden komen op weidepercelen langs de Pieter Stuyvesantweg en langs De Gracht in Scherpenzeel. Het onderzoek vindt plaats door het Louis Bolk Instituut, een landelijk kennisinstituut voor duurzaam bodembeheer. Zij gaat de verschillen in CO2-emissie meten tussen percelen met en zonder zand- of kleilaag. Deze metingen nemen enkele jaren in beslag.

Vrachtwagens

De grond uit de Noordoostpolder wordt aangevoerd met vrachtwagens. Aannemer Krinkels uit Nagele verzorgt het transport. Het transport vindt vanaf 12 juli verspreid over meerdere dagen plaats om zo het aantal verkeersbewegingen per locatie beperkt te houden. Aanwonenden worden per brief geïnformeerd.

Inspoelen van klei

De initiatiefgroep wil in de proeftuin ook proeven doen met andere bodemmaatregelen, bijvoorbeeld het inspoelen van klei door de veengrond of het verbeteren van het vochtvasthoudend vermogen van de grond. De Proeftuin Bodem kan op die manier een bijdrage leveren aan het oplossen van veenweidevraagstukken in Fryslân en de overige veenweidegebieden in Nederland. Het is de bedoeling periodiek excursies in het veld te organiseren, zodat melkveehouders en andere belangstellenden kunnen meekijken en ervaringen delen.