Roofdieren bij Felida hebben elk een eigen kerstboom (foto's)

Nijeberkoop - Voor de leeuwen, tijgers, een luipaard, Bengaalse kat en panter die in het roofdierencentrum in Nijeberkoop verblijven, krijgt de kerst dit jaar een bijzonder tintje.

Door Wieke Eiting

De roofdieren krijgen elk een kerstboom in hun hok waar ze naar hartenlust mee kunnen stoeien. ‘De verwachting is dat ze aan de bomen gaan ruiken, er mee gaan slepen of er op gaan springen. Ook kunnen ze de naalden er aftrekken’, vertelt Simone Schuls, manager van de stichting die het voormalige Pantera runt.

Familie van katachtigen

Het roofdierencentrum heet sinds een jaar Felida. De naam is afgeleid van het Latijnse Felidae, de wetenschappelijke naam voor de familie van katachtigen.

Het opvangcentrum ‘Pantera’ werd in 1992 opgericht door Arno van der Valk. Het centrum richtte zich met name op ‘afgedankte’ dieren uit het circus. Niet iedereen in de buurt was gelukkig met Pantera. Omwonenden betwisten de veiligheid van de accommodatie  en hadden problemen met het ‘angstaanjagende’ gebrul. Ondanks alle bezwaren is het roofdierencentrum bijna niet meer weg te denken uit Nijeberkoop, al had de inmiddels uit beeld verdwenen Arno van der Valk zijn geesteskind enkele jaren geleden bijna verplaatst naar Anna Paulowna.

Achterstallig onderhoud

Bij Pantera was ernstig sprake van achterstallig onderhoud. In oktober 2013 nam stichting Vier Voeters het roofdierencentrum over, veranderde de naam in Felida en werden noodzakelijke aanpassingen gedaan om het dierenwelzijn te verbeteren. Een aantal verwaarloosde zaken werd direct aangepakt. Eerst is er in de accommodaties drainage en wit zand aangebracht, zodat de dieren droge voeten  houden. Diverse technische verbeteringen zijn doorgevoerd, de inrichting in de verblijven is aangepast en er is voor gezorgd dat de grote katachtigen hun nagels kunnen krabben.

Stichting Vier Voeters

Inmiddels telt de opvang twintig dieren: vijftien tijgers, een zwarte jaguar, twee leeuwen, een luipaard en een Bengaalse kat. Afgelopen zomer werden zes leeuwen overgeplaatst naar het grote opvangcentrum Lions Rock, van de stichting Vier Voeters,  in Zuid-Afrika. Daar kunnen de dieren het leven leiden dat Moeder Natuur oorspronkelijk voor hen heeft bedacht.

Meer ruimte

‘Die verhuizing is een van de bijzondere dingen van het afgelopen jaar. Deze leeuwen kunnen nu genieten van veel meer ruimte. Omdat de leeuwen hier weg zijn, hebben de overgebleven dieren neer ruimte gekregen, zowel in de binnen- als buitenverblijven.  Daarnaast hebben we afgelopen jaar diverse aanpassingen doorgevoerd. Zo hebben de oudere en zwakkere dieren verwarmde ‘bruggen’ in hun verblijven waar ze ter ontspanning op kunnen liggen,’ aldus Simone Schuls.

Verrijking

Buiten de verbeteringen aan de verblijven van de grote katachtigen zijn de activiteiten veranderd. Felida is gestart met de zogeheten ‘verrijking’ voor de beesten. De zintuigen van de dieren worden op allerlei manieren geprikkeld. Dat gebeurt via geuren als tijm en rozemarijn.

Ook wordt met de dieren gespeeld. Om te zien hoe er op werd gereageerd werden met Halloween pompoenen in de buitenverblijven gelegd. ‘De één beschermt de pompoen, de ander snuffelt rustig en weer een ander scheurt zoiets direct aan stukken. Ze hebben allemaal een andere persoonlijkheid. De één vindt er niets aan, terwijl andere dieren het geweldig vinden’,  weet Schuls inmiddels. ‘Door ze continu te blijven prikkelen met dit soort nieuwe dingen, gaan ze zich niet vervelen.’ Met de kerst krijgen de roofdieren dus elk een kerstboompje. Opnieuw een onderdeel van het verrijkingsproces. Schuls: ‘Ik weet zeker dat ze dat heel leuk gaan vinden.’

Communicatie

De dieren prikkelen elkaar door onderling  te communiceren:  kopjes geven en flink brullen.  Ze hebben ook de ruimte om zich terug te trekken. ‘De dieren die we hier huisvesten zijn heel indrukwekkend. Soms betreft het tijgers die als welpen zijn gedrogeerd, waar mensen bijvoorbeeld mee op de foto konden op het strand. Er zijn veel nare dingen met ze gebeurd. Op een gegeven moment worden ze afgedankt. Dta kan zijn door de financiële situatie. Wij kunnen ze verrijking en medische zorg bieden. Met het idee om ze door te plaatsen naar een groter verblijf’, legt de manager met passie uit.

'Allemaal even lief'

Jaguar Onca zit tijdens de buien knus binnen. Door de weersomstandigheden heeft de oude dame van negentien jaar geen zin om een kijkje te nemen in het buitenverblijf. Naast de zwarte jaguar is tijgerin Sina met haar 23 jaren de oudste. ‘Ze zijn ons allemaal even lief. Bakari, de panter, is bijvoorbeeld nog heel jong. Hij is nog heel speels, probeert je het liefst te besluipen of te bespringen en wanneer je het niet door hebt, vindt hij het ook heel leuk om je te laten schrikken. Elk dier heeft een ander persoonlijkheid, wat het heel eigen maakt.’

Doorontwikkelen

Ondanks de vele aanpassingen die zijn gedaan moet er nog veel gebeuren. ‘We blijven doorontwikkelen met het verrijking- en verzorgingsprogramma, we bekijken hoe we de voeding het beste aankunnen pakken wat betreft vlees en supplementen en we werken continu aan optimaliseren van het werkplan. Het is een ontwikkelproces.’

Voeding

De twintig dieren die worden gehuisvest krijgen samen per dag zo’n 90 kilo aan paard- en koeienvlees. Sommige delen zitten vol met manen en huid. Daar kunnen de roofdieren goede voedingstoffen uithalen. Bij elke levering van de slager bevindt zich orgaanvlees. Daar zitten weer andere voedingsstoffen in die belangrijk zijn. Stichting Vier Voeters houdt de dieren in conditie door ze twee dagen voeding te geven en één dag niet. ‘In de natuur eten ze tenslotte ook niet elke dag’.

Verbod op circusdieren

Komend voorjaar worden weer zes dieren overgeplaatst naar het verblijf in Zuid-Afrika. De Siberische tijger drieling die geboren is bij Felida verhuist (samen met hun ouders) naar Lions Rock. Ook tijger Raspoetin vergezelt de familie. Luipaard Bacari volgt waarschijnlijk later. Met het oog op het circusdierenverbod, waarbij wilde dieren niet meer zijn toegestaan, is er zeer waarschijnlijk veel opvang nodig voor ‘werkeloze’ dieren. Die ruimte kan Felida op dit moment niet bieden. Er is sprake van ruimtegebrek. Inmiddels liggen de eerste tekeningen voor een uitbouw op tafel. ‘Veel dieren hebben we hier al gehad, dus qua drukte kunnen we het wel aan’, stelt Schuls.

In gevangenschap geboren

De roofdieren redden zichzelf behoorlijk, maar omdat ze in gevangenschap zijn geboren en leven moeten ze wel worden verzorgd. Ze slapen veel, de leeuwen iets meer dan de tijgers, soms wel 20 uur per dag. ‘Wij maken vooral veel schoon, zorgen voor voeding en vers water in de verblijven.'

Hands off beleid

De indrukwekkende roofdieren blijven natuurlijk wilde dieren en zijn dus gevaarlijk. Daar windt Simone Schuls geen doekjes om. Daarom werkt Felida met het ‘hands off beleid’. ‘Dit houdt in dat je niet te dichtbij mag komen en niet met je handen in de verblijven mag. Het is prachtig om te zien dat als de dieren elkaar kopjes geven. Ze zijn totaal niet agressief, maar wel onvoorspelbaar. Sommige kinderen zullen ze wellicht zien als prooi en dat is iets wat je in je achterhoofd moet houden. Ongelukken willen we voorkomen.’

Geen bezoekers

Het opvangcentrum ontvangt geen bezoekers. De dieren hebben rust nodig. ‘Ik kan me wel voorstellen dat we in de toekomst open dagen houden voor donateurs, maar daar is nog niets over bekend. Het geld van de donateurs is ons hele inkomen. Zij staan achter hetgeen Vier Voeters voor staat en geven daarom geld voor de hulp aan grote katten.’