Oldeberkoop aast op omstreden beelden

Oldeberkoop - Pieter Stuyvesant, Jan Pieterszoon Coen, Piet Hein, Koning Leopold van België en Christoffel Columbus, mannen met een dubieus verleden. Worden hun beelden van de sokkel gehaald en staan ze straks te pronken in Oldeberkoop?

Als het aan Peter Hiemstra ligt wel. De beelden van de onder vuur liggende grootheden uit het verleden zouden wat hem betreft prima passen in de Parkbossen Kunstroute van de verweesde beelden.

Sterrebosch

Een locatie is ook reeds bedacht. Wie bij het Kamphuus of bij het sportveld het wandelpad volgt, komt terecht in Het Sterrebosch. Het is een klein bos met hoge beuken, een volgens Hiemstra bij uitstek geschikte plaats voor het plaatsen van de beoogde beelden.

In gesprek

Midden in het bosje wijst hij op een gedeeltelijke open plaats. Hij ziet het al helemaal voor zich. ‘Daar bij elkaar staand gaan ze met elkaar in gesprek. Ze vertellen het verhaal van vroeger. Wat ze allemaal gedaan hebben om Nederland op te stuwen in de vaart der volkeren’, aldus Hiemstra. ‘En wat ze allemaal misdaan hebben.’

Verhalen vertellen

Wat hem betreft worden al die verhalen opgetekend en doorverteld. Nu al wandelen de kinderen van school De Tjongeling soms met de leerkracht naar het voor veel mensen nog verscholen bosje. ‘De verhalen moeten verteld worden aan de mensen die het nog niet weten maar vooral aan onze kinderen zodat het niet vergeten wordt.’

Serieuze ondertoon

Het initiatief om beladen standbeelden naar Oldeberkoop te halen noemt Hiemstra een ludieke actie met een serieuze ondertoon. Sinds de discussie over het slavernijverleden van Nederland en de opkomst van de Black Lives Matter-beweging over de hele wereld liggen er standbeelden onder vuur.

Beelden van stoere mannen die in het verleden een vooraanstaande rol speelden bij ontdekkingsreizen en handelsmissies naar de oost of de west. Dat ze daar niet altijd even kies met de lokale bevolking omgingen was destijds niet bekend of er werd geen probleem van gemaakt. Integendeel, door hun verdienste voor Nederland werden er, als eerbetoon, zelfs standbeelden voor hen opgericht.

Schending van mensenrechten

‘Nu, eeuwen later, kijken we anders tegen de werkwijze van onze voorvaderen aan. Het onderdrukken en het misbruik maken van de plaatselijke bevolking wordt op dit moment gezien als een schending van de mensenrechten’, weet Hiemstra. De verering van sommige standbeelden valt bij veel mensen groeperingen slecht. Er zijn volgens de Berkoper zelfs groeperingen die een nieuwe Beeldenstorm willen laten plaats vinden door beelden van omstreden overheersers van hun plek te verwijderen en te vernietigen.

Mooie beelden

Dat gaat Hiemstra, zelf beeldhouwer, duidelijk een stap te ver. ‘Het zijn vaak mooie beelden. Zoals het door een van zijn leermeesters Jentsje Popma gemaakte beeld van Pieter Stuyvesant.‘ Overigens vreest hij niet dat Stuyvesant van zijn sokkel wordt gerukt en de kans dat het beeld van de ontdekker van New York ooit naar Oldeberkoop verhuist acht hij erg klein. Maar toch: nooit geschoten, is altijd mis.

Beeldenroute

Oldeberkoop is bekend van de jaarlijks terugkerende kunstroute Open Stal, volgend jaar voor de vijftigste keer. Daarnaast telt het dorp sinds vorig jaar een beeldenroute van zeven kilometer door de parkbossen. Enkele van de 20 beelden die onderweg staan hadden ooit een andere plek, maar zijn nu ‘verweesd’.

Iets moois van maken

Bij die kunstroute van de verweesde beelden zouden de onder vuur liggende beelden van ondermeer Jan Pieterszoon Coen, Piet Hein en Columbus mooi passen. ‘Als de beelden van hun sokkel worden gehaald, weet niemand waar ze naar toe gaan. Als ze dan toch weg moeten, kunnen ze hier wel naar toe. Oldeberkoop is gereed om de beelden uit België en Amerika te ontvangen. Wij maken er wel iets moois van’, zegt Hiemstra met een lach.

Speelwerktuigen

Voor het Sterrebosch, net als andere bossen in Oldeberkoop eigendom van plaatselijk belang, staat nog meer op stapel. Voor de kinderen moeten er speelwerktuigen van natuurlijke materialen komen en aan de hand van een verdwenen onderduikershol kan een belangrijk stuk geschiedenis worden verteld. Hiemstra ziet de combinatie van kunst en geschiedenis in elk geval helemaal zitten. Nu maar afwachten of van hun sokkel gestoten ‘helden’ een tweede leven krijgen in Oldeberkoop.

Zaterdag 1 augustus wordt de nieuwe editie van de kunstroute van de verweesde beelden geopend. In elk geval nog zonder de ‘gevallen’ helden.