De kracht van geweldloze actie

‘Be the dream, live the dream and spread the dream’: in deel drie van de zomerserie van Discriminatie Meldpunt Tûmba inspireert Harcourt Klinefelter (82) ons in de geest van Martin Luther King.

Hij trouwde een vrouw uit Ureterp en zo kwam de Amerikaanse vredesapostel Harcourt in 1972 terecht in Friesland. Hij vond werk aan de lopende band bij Philips in Drachten, terwijl hij eerder als pr-man werkte voor de befaamde ‘I have a dream’ dominee Martin Luther King, hét boegbeeld van de burgerrechtenbeweging in de VS. Een periode die grote impact had op Harcourt.

Volgen

,,Dr. King is één van de twee mensen die mijn leven hebben veranderd. Predikant Billy Graham is de andere. Toen hij in een preek opriep om Jezus te volgen, voelde ik me tot in het diepst van mijn hart geroepen. Vanuit de gedachte ‘doe voor een ander – zelfs je vijand – wat je ook jezelf toewenst’ begon daar mijn weg van geweldloze actie voor een wereld in vrede.’’

Tussen de machines bij Philips las Harcourt de bijbel voor het eerst van kaft tot kaft. De theoloog en filosoof vond na twee jaar lopende band een baan die hem beter paste, aan de Volkshogeschool in Havelte. Daar werden medewerkers van Tûmba destijds al geïnspireerd door zijn trainingen geweldloze weerbaarheid. In zijn tuin in Steenwijkerwold blikt Harcourt nu terug op de geschiedenis naar aanleiding van de recente manifestaties rondom Black Lives Matter.

Selma

,,We kunnen de cirkel van geweld alleen doorbreken door te leven in liefde’’, zegt de vredesapostel. Hij toont beelden van de geweldloze mars van Selma naar Montgomery in 1965, die laten zien wat hij bedoelt: ,,De politie wilde ons tegenhouden, maar wij forceerden niets, zelfs niet met onze gedachten. De ene na de andere rij knielde en mensen zeiden aardige dingen, zoals: God bless you.’’

Hij herinnert zich ook die keer dat hij in een woedende, scanderende menigte stond na een herdenkingspreek van Dr. King voor drie vermoorde burgerrechtenactivisten. ,,Een donkere man kreeg een epileptische aanval. Ik schoot te hulp met een blanke verpleegster. Door vuurwerkbommen was onze groep uiteengevallen en we stonden middenin de woedende menigte, die riep: ‘Leave that nigger alone. Can’t you see he’s a slave! Get ‘em, kill ‘em’.’’

Wonder

,,We hadden een wonder nodig en dat kregen we, want de menigte week uiteen voor een pick-up truck met twee donkere politiemannen en we kwamen er veilig uit. We hadden vergeving gevraagd voor de boosheid van de mensen en ik ben ervan overtuigd dat onze geweldloze houding het bewustzijn van de groep raakte. Hun menselijkheid.’’

De kracht die uitgaat van geweldloosheid raakt hem nog altijd. ,,Wie dat kan voelen, hoeft nooit meer te verliezen. Niemand zegt dat het makkelijk is, maar Dr. King leerde mij dat het gaat om wie je kunt zijn in de toekomst. Dáárin is inspiratie te vinden: wie wil jij als mens zijn in de toekomst? En in wat voor wereld wil je leven?’’

Actueel

,,Deze vragen zijn nog net zo actueel als in de tijd van Dr. King. De economische ongelijkheid is een voedingsbodem voor discriminatie en er is nog een lange weg te gaan naar een economie van leven, vanuit het dode spoor waar we nu op zitten. Maar dat hoeft echt geen lijdensweg te zijn. Onderweg zijn om een beter mens te worden geeft positieve energie. Ja, het kan lang duren en ja, je kunt zere voeten krijgen, maar het gaat om de spirit dat je toewerkt naar iets wat groter is dan jezelf. Dat geeft moed, kracht, saamhorigheid én plezier.’’

Discriminatie melden of behoefte aan voorlichting? Kijk op www.tumba.nl.

Tekst: Amber Boomsma