Burgemeester positief verrast door veerkracht in samenleving

Wolvega - ‘Het positieve van de coronacrisis is de manier waarop we als samenleving met elkaar zijn omgegaan. We zijn terug naar de basis, contact is heel belangrijk.’ Burgemeester Andre van de Nadort van Weststellingwerf ziet de crisis ook als een periode waarin sprake is van gegroeide solidariteit en saamhorigheid.

De burgemeester ziet ook een brede herwaardering voor bepaalde beroepen. ‘Het respect en de waardering voor de gezondheidszorg, voor schoonmakers of leerkrachten… Mensen zijn zich veel meer bewust van wat deze mensen betekenen.’

Digitalisering

Een ander positief gevolg van de coronacrisis is de ‘boost’ die de digitalisering van de samenleving heeft gekregen. Er kan best veel online. De burgemeester kan zelfs vanuit huis stukken tekenen. ‘We hebben geleerd om op een andere manier te werken. Het zou mooi zijn als per dag tien procent thuis blijft werken en niet het land doorrijdt om een uur te vergaderen. Dat kan positief effect hebben op de spits in het openbaar vervoer en de files. Met grote groepen digitaal vergaderen is heel vermoeiend, maar het scheelt wel heel veel reistijd. De gemeenteraad komt na de zomer wel weer samen, maar we hebben nu nog een voorbeeldfunctie.’

Crisisorganisatie

Het was voor de burgmeester flink schrikken toen op zondag 15 maart ineens om zes uur de restaurants ontruimd moesten zijn. Het nieuws kwam ook bij burgemeesters ‘gewoon’ binnen via het tv-scherm. ‘Er was van te voren niets gecommuniceerd, maar dat is ook een beetje een kenmerk van een crisis. Je had wel direct het idee dat er iets heel ernstigs aan de hand was, maar je hebt geen flauw idee hoe ernstig.’ Het bijzondere was dat Weststellingwerf toch al een beetje de bui zag naderen. Er was zelfs al een ambtelijke crisisorganisatie voor de bewuste persconferentie, zodat mensen wisten waar ze met hun vragen moesten zijn. Die groep is ook de regie blijven houden.

Praktische zaken

De Friese burgemeesters wisselden op donderdag hun ervaringen uit op bijeenkomsten van de Friese Veiligheidsregio. Van de Nadort: ‘Je hebt dan best veel aan elkaar. Je bespreekt de problemen in je gemeente, welk signaal dan ook weer richting Den Haag gaat. We hebben het over heel praktische zaken gehad. Toiletgebouwen op campings moesten dicht blijven, maar als je openbare toiletten sluit gaan mensen de bosjes in en dat geeft een hoop rotzooi.’ Zorgen zijn er ook, al heeft de gemeente geen grote evenementenorganisaties. Maar dat er bijvoorbeeld bij de horeca klappen vallen lijkt Van de Nadort onvermijdelijk. Honderden bedrijven in de gemeente hebben gebruik gemaakt van de steunmaatregelen van het kabinet. De drafbaan worstelt ook flink met de gevolgen.

Frustraties Victoriapark

In Wolvega hadden ze er alles aan gedaan om de paardenkoersen op zaterdag 16 mei door te laten gaan ‘Victoriapark heeft overleg gehad met het ministerie.’ Het Victoriapark dacht toestemming te hebben, maar het ministerie heeft nooit gepubliceerd of gecommuniceerd naar de Veiligheidsregio’s dat koersen onder de noodverordening was toegestaan. Daarom hield Sybrand Buma als voorzitter van de Veiligheidsregio Fryslân het tegen, nadat hij uit Den Haag te horen had gekregen dat het niet mocht. ‘En die gaat er over. Het ministerie had gewoon duidelijker moeten zijn, er zijn verwachtingen gewekt, ik snap de frustraties. Ik zag mogelijkheden: eigen aan- en afvoer, eigen parkeerplaatsen, goed afgesloten gebied. Maar zover kwam het dus niet.’

Mazzel

De inwoners van Weststellingwerf hebben zich volgens de burgemeester ‘voorbeeldig’ gedragen. Jongeren aanspreken was voor handhavers vaak genoeg. Alleen bij de Spokeplas in Noordwolde zijn mensen op de bon geslingerd. ‘Mijn grootste zorg was of het zorgsysteem het aan zou kunnen, voldoende bedden, voldoende verpleegkundigen, dat hield me heel erg bezig. Door de maatregelen die we hebben genomen hebben we het aantal besmettingen laag weten te houden. We hebben mazzel gehad, geen carnaval en de voorjaarsvakantie was bij ons een week eerder dan in Brabant. Dat het sterftecijfer hier onder het gemiddelde lag was niet alleen onze verdienste.’

Veel pijn

Bij Van de Nadort zijn vier sterfgevallen bekend van mensen die in een ziekenhuis zijn overleden. Daarnaast zijn er een kleine dertig geteste mensen ziek geweest. ‘Het beeld kan ontstaan dat het dus wel meevalt. De sfeer in de samenleving speelt nu ook een rol. Maar ik ken de verhalen van mensen die nog heel lang bezig zijn met hun herstel. Er is veel pijn bij mensen die dierbaren hebben verloren. Er zijn mensen die hun baan hebben verloren en ondernemers die worstelen hun bedrijf gaande te houden. Het is dus niet iets om luchtig over te doen. De afgelopen maanden waren een harde tijd en voor veel mensen is dat nog niet voorbij.’ Bij het langer aanhouden van de slimme lockdown werd het voor de burgemeester wel steeds duidelijker dat het beschermen van de volksgezondheid vooral bij ouderen ten koste ging van de algehele kwaliteit van leven.

Veel veerkracht

Het Fries Sociaal Planbureau heeft vastgesteld dat de sociale samenhang in Fryslân onverminderd sterk blijft en de inwoners van Fryslân veel meer vertrouwen hebben gekregen in de zorg en de overheid. Van de Nadort zegt daarover positief verrast te zijn. ‘Er zit behoorlijk veel veerkracht in onze maatschappij. We komen ook echt wel uit deze crisis. Maar wordt niet lichtzinnig. We hebben inmiddels veel geleerd over verspreiding van het virus, dat de risico’s buiten kleiner zijn, dat de duur van een contact ook een rol speelt. Met voldoende testcapaciteit kunnen we in Nederland en dus ook in het noorden een uitbraak eerder indammen. We zijn beter voorbereid om lokaal in te grijpen.’

De burgemeester is er na al die rommelig ervaren maanden wel even aan toe om ergens te zijn waar hij niet de burgemeester is. De vakantie met de boot naar Engeland gaat niet door. Hij heeft geen zin om in quarantaine te gaan. ‘En als er iets gebeurt zit ik daar vast.’ Van de Nadort stapt zeker niet in een vliegtuig. Dan maar naar dat andere buitenland, Groningen….