Storm blaast historische duiventil omver

Oldeberkoop – De duiventil van Oldeberkoop, één van de twaalf rijksmonumenten van dit dorp, is door de storm Ciara omver geblazen.

De markante blikvanger staat op de Doevekaampe, een groot grasveld tegenover de Villa Lunia in het centrum van Oldeberkoop. Dit type duiventil in huisvorm met schaliedakje komt verder in Friesland niet meer voor. Elders in het land staan ze soms nog wel bij landhuizen en kastelen. Het type van Oldeberkoop komt al rond 1600 op oude afbeeldingen voor.

De eerste vermelding over het bouwwerk in Oldeberkoop is te vinden in een gemeenteverslag van Ooststellingwerf uit 1887. Op de rijksmonumentenlijst wordt het jaartal 1870 aangehouden. In 1971-1972 is het bouwwerk gerestaureerd en op dezelfde weide iets verplaatst naar de dorpskern toe. De geschilderde naam van R. van Riesen is nu met het jaartal 1971 aan de binnenkant zichtbaar geworden. Veel werk werd toen echter uitgevoerd op de gemeentewerf in Oosterwolde.

Zwaar beschadigd

De Duiventil is van de vereniging De Kring van Bercoop. Op dit moment wordt geïnventariseerd wat de exacte schade is. De beide houten palen waarop het bouwwerk stond zijn afgebroken bij de grond. Het unieke dakje is totaal verwoest. De duiventil 'wordt zeer vermoedelijk hersteld' zo meldt Sjoerd Stienstra vanaf de Antillen.

Verzekeraar Univé meldde maandag dat er 150 schademeldingen in Friesland waren, meest van omvergewaaide schuttingen en weggewaaide dakpannen. Landelijk gaat het om zo'n 150 miljoen euro, zo verwacht het Verbond van Verzekeraars.

Duiven houden 'heerlijk recht'

Duiven kwamen er al lang niet meer in, al was dat in 1964 bij het opstellen van een monumentenlijst wel een wens die leefde in het dorp. Die duiven werden vroeger in een til gevangen en geteeld voor consumptie (duivenpasteitjes). Het houden van een zwerm duiven was een zogenaamd 'heerlijk recht', hetgeen betekende dat het voorbehouden was aan de adel en aan de hoge geestelijken, voor zover die grootgrondbezitters waren.

Petrus Lambertus Willinge Prins had die rechten in Oldeberkoop en maakte daar rond 1900 ook nog wel gebruik van. Hij kocht in 1895 Huize Lunia. Vanaf de negentiende eeuw werd het houden van een duiventoren steeds meer een statussymbool. De duiven werden minder voor de consumptie en meer als siervogels gehouden.